CategoryLife

Chiến lược “làm giàu bền vững”

Bạn muốn trở nên giàu có? Chắc chắn bạn có thể làm được. Tuy nhiên vấn đề nằm ở “tốc độ”.

Một người thầy của tôi từng nói: “Bạn kiếm tiền chậm không có nghĩa là người khác cũng kiếm tiền chậm giống như bạn”.

Để đi từ thực tại cho đến điều mình mong muốn với tốc độ nhanh nhất thì chúng ta cần có một chiến lược đúng đắn.

Giống như bạn, tôi cũng muốn trở nên giàu có, hôm nay tôi sẽ chia sẻ với bạn chiến lược làm giàu bền vững của tôi trong vòng 3 năm tới.

À, trước khi đi vào chiến lược, để tôi giải thích một chút tại sao tôi lại dùng cụm từ “làm giàu bền vững“.

Nếu tôi hỏi bạn, theo bạn thì chúng ta có bao nhiêu cách để trở nên giàu có? Chắc chắn bạn sẽ dễ dàng kể ra ít nhất vài ba cách làm giàu, thậm chí hàng chục cách làm giàu khác nhau.

Chúng ta có thể thấy, có rất rất nhiều cách để làm giàu. Tuy nhiên, không phải cách làm giàu nào cũng có thể giúp chúng ta có một cuộc sống cân bằng, viên mãn.

Tôi lấy ví dụ như bạn may mắn trúng xổ số, bạn trở nên giàu có chỉ sau một đêm. Nhưng sự giàu có của bạn chưa chắc đã được gọi là “bền vững” vì nó có thể mất đi nếu như bạn không biết cách duy trì nó và khiến tiền lại tiếp tục đẻ ra tiền.

Làm giàu bền vững“, tôi đang muốn nói đến một cách làm giàu mà bạn vẫn cân bằng được mọi khía cạnh, có một cuộc sống viên mãn, giàu có đúng nghĩa. Đặc biệt quan trọng, sự giàu có của bạn có khả năng tự duy trì, sinh sôi và tồn tại một cách vững chắc.

Giờ thì hãy cùng tôi đi vào khung chiến lược:

Hiểu xu hướng thời đại

Chưa bao giờ lịch sử loài người lại chứng kiến một cuộc cách mạng công nghệ với tốc độ khủng khiếp như thời điểm này.

Một người từ năm 150.000 TCN sẽ ngất vì sốc nếu được đưa đến năm 10.000 TCN (140.000 năm)

Một người từ năm 10.000 TCN sẽ ngất vì sốc nếu được đưa đến năm 1800 SCN (11.800 năm)

Một người từ năm 1800 sẽ ngất vì sốc nếu được đưa đến năm 2015 (215 năm)

Và một người từ 2015 sẽ ngất vì sốc nếu được đưa đến 2030 (15 năm)

Bạn có thể thấy, tốc độ phát triển của loài người ngày càng nhanh, theo “cấp số nhân“.

Theo nhiều nhà khoa học dự đoán, đến 2022, 50% dân số sẽ mất việc vì sự thay thế của AI và những công nghệ khác.

Chúng ta đang chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ nhất trong lịch sử loài người với những sự tiến bộ vược bậc, vì vậy, hãy hiểu xu thế để không chỉ thích nghi mà còn đón đầu xu thế, như vậy mới có thể tồn tại, phát triểnthành công.

Tập trung phát triển sự nghiệp

Dù bạn có sinh ra trong một gia đình giàu có sẵn, hay bạn đang có những mối đầu tư sinh lời rất tốt rồi, tôi vẫn khuyên bạn nên phát triển sự nghiệp của mình.

Phát triển sự nghiệp giúp bạn có được những kinh nghiệm mà người khác không thể có được.

Ngoài ra nếu bạn chưa có nhiều vốn để đầu tư thì phát triển sự nghiệp là cách tốt nhất để bạn tích luỹ vốn. Hãy nhớ, cùng một thương vụ đầu tư, người nhiều vốn với người ít vốn sẽ có lợi ích hoàn toàn khác nhau, vì vậy hãy không ngừng tích luỹ vốn liếng cho mình.

Có 2 xu hướng chính trong phát triển sự nghiệp để giúp bạn đối mặt với 4.0 đó là:

  • Trở thành chuyên gia trong các lĩnh vực hàng đầu
  • Phát triển những kỹ năng làm việc giữa người – người

Học cách chi tiêu thông minh

Chi tiêu thông minh cũng có thể coi là một dạng đầu tư.

Chi tiêu thông minh khác với việc tằn tiện, tiết kiệm, eo hẹp chi tiêu. Và cũng hoàn toàn khác với việc tiêu xài phung phí.

Trước đây khi đi thuê nhà, tôi sẵn sàng chi thêm 45% tiền nhà một tháng để tìm một chỗ tiện lợi, ở gần công ty nơi tôi làm việc. Lí do là để tiết kiệm thời gian đi lại.

Nếu có một người có thể bán cho bạn thêm 2 giờ đồng hồ mỗi ngày với giá vài triệu đồng/tháng, bạn sẽ mua chứ?

Đó chính là “dùng tiền mua thời gian” – 1 cách chi tiêu thông minh, và chắc chắn 2 giờ đồng hồ mỗi ngày, bạn sẽ tạo ra nhiều hơn giá trị của vài triệu đồng bạn đầu tư.

Đầu tư khôn ngoan

Và cuối cùng, khi bạn đã có sự nghiệp, đã có một số vốn nhất định, hãy bắt đầu tìm kiếm những cơ hội đầu tư.

Đặc biệt, nếu bạn chịu khó tìm hiểu bạn sẽ thấy, người giàu rất thích đầu tư vào những cơ hội có “rủi ro bất đối xứng“.

Rủi ro bất đối xứng là sao? Nó có nghĩa là một cơ hội đầu tư mà nếu bạn “sai” thì bạn không mất gì nhiều, cùng lắm bạn mất vài năm tiền vốn, bạn có thể kiếm lại được, nhưng nếu bạn “đúng” thì nó sẽ thay đổi cuộc đời bạn hoàn toàn. Tài sản của bạn có thể x100, thậm chí x1000 lần.

Cái khó là những cơ hội có “rủi ro bất đối xứng” thường rất lâu mới có một lần hoặc phải thực sự rất tinh tế mới có thể nhìn ra 🙂

Ngoài ra, bạn cũng có thể lựa chọn những lớp tài sản có rủi ro thấp hơn để đầu tư như: Gửi ngân hàng, Chứng khoán, Trái phiếu…


Để có được sự giàu có bền vững, bạn và tôi cần làm tốt cả 4 việc trên cùng một lúc, bên cạnh đó đừng quên dành thời gian cho bản thân, gia đình và cân bằng những khía cạnh khác trong cuộc sống.

Hãy dám tung đôi cánh để biết bầu trời là giới hạn

Trước đây tôi luôn nghĩ rằng bầu trời là bao la, còn khả năng của con người thì là giới hạn.

Được sinh ra và lớn lên ở thời đại này, đứng và nhìn ngược theo dòng lịch sử, tôi không khỏi thán phục khả năng của ông cha, tổ tiên con người đã vượt qua biết bao khó khăn, sóng gió để có được nền văn minh như hiện tại. Cách đây 100 năm thôi, không ai có thể nghĩ rằng 100 năm sau mọi thứ lại thay đổi bằng cả hàng nghìn năm trước cộng lại.

100 năm tới sẽ ra sao? Tôi cũng không thể dự đoán được, nhưng tôi tin chắc một điều, con người sẽ còn làm được nhiều hơn bây giờ gấp rất rất nhiều lần. Bầu trời vẫn vậy, còn con người thì vẫn đang phá vỡ những giới hạn mỗi ngày, và sẽ đến lúc con người chúng ta sẽ vượt qua giới hạn của bầu trời.

Đó là góc nhìn vĩ mô, khả năng của con người là vô hạn, vậy còn khả năng của bản thân mỗi chúng ta thì sao?

Với tôi, câu trả lời phụ thuộc vào niềm tin của chúng ta.

Xã hội vận hành theo quỹ đạo, và phần lớn chúng ta mặc định vận động một cách tự nhiên theo quỹ đạo đó. Một quỹ đạo thường thấy:

Lớn lên -> Đi học -> Lấy bằng -> Tìm công việc “ổn định” -> Vật lộn với cuộc sống -> Lập gia đình -> Sinh con đẻ cái -> Tiếp tục vật lộn với cuộc sống -> Về hưu -> Sống với lương hưu -> Chết.

Nếu chúng ta sống khác với quỹ đạo này, người đời sẽ dán nhãn: “ảo tưởng”, “lập dị”, “khác người”, … Thực tế chỉ có 10% dám làm khác đi, họ nỗ lực theo một cách không giống với 90% còn lại, và kết quả họ có một cuộc sống thành công, giàu có và hạnh phúc hơn (khi còn đủ trẻ và đủ khoẻ để tận hưởng những điều đó).

Phải thành thật rằng, thời điểm hiện tại, tôi cũng chưa vượt ra khỏi quỹ đạo này. Nhưng với tôi, điều khác biệt đó là:

  • Tôi tập trungquyết tâm vượt ra khỏi quỹ đạo này
  • Tôi nỗ lực rèn luyệnhành động theo cách khác biệt để vượt ra khỏi quỹ đạo này
  • Tôi tìm kiếm những người đồng đội cùng tôi vượt ra khỏi quỹ đạo này

Bạn đã bao giờ dám từ bỏ công việc hàng vạn người khác mong ước để thực hiện ước mơ của mình? Tôi dám!

Bạn đã bao giờ dám mạnh mẽ bước ra khỏi sai lầm trong hôn nhân để tìm kiếm cho mình một nửa đích thực? Tôi dám!

Bạn đã bao giờ dám làm việc với mức giá trị nhận được thấp hơn công sức bạn bỏ ra để rồi từ đó “không ai dám phớt lờ bạn”? Tôi dám!

Bạn đã bao giờ dám tạm gạt bỏ hết những thú vui của mình để đầu tư tạo ra giá trị cho tương lai? Tôi dám!

Bạn đã bao giờ dám hi sinh những mối quan hệ kém chất lượng để dành thời gian cho những người, những điều xứng đáng hơn? Tôi dám!

Bạn đã từng dám tung hết sải cánh của mình, dám ước mơ lớn, dám thách thức bầu trời chưa? Tôi dám!

Tôi dám làm mọi điều (nằm trong khuôn khổ đạo đức của mình) để đưa mình đến một quỹ đạo mới, xứng đáng hơn với tôi (và cả những người thân, những người đồng đội của tôi nữa).

Và chắc chắn, tôi làm được!

Tôi làm được, bạn cũng làm được!

Một người thầy của tôi đã nói rằng:

Không quan trọng bạn sống bao lâu mà quan trọng bạn sống bao sâu

Trần ĐĂNG KHOA –

Hãy sống xứng đáng để tự do mơ ước bằng cả trái tim. Hãy tự tin tung đôi cánh của mình để sánh vai với bầu trời, để biết bầu trời là giới hạn!


Đây là một bài hát mà tôi rất thích do người Thầy của tôi – anh Trần Đăng Khoa viết lời. Mỗi khi tĩnh lại, lắng nghe ca khúc này trong tôi lại trào dâng một động lực mạnh mẽ.

“Bầu trời là giới hạn”
Lời bài hát:

Dặm đường dài mình đưa đôi chân bước tự tin
Đừng ngại ngần hãy hiên ngang theo ánh bình minh

Bao nhiêu người sinh ra cũng bình thường như ai
Đè nặng lên vai trách nhiệm tương lai
Và tôi sống không tầm thường
Khát khao phi thường
Vang thành công rạng danh bốn phương

Bầu trời kia bao la
Bầu trời trong tim ta
Mở rộng đôi tay, bay bay bay trên làn mây
Mở rộng tương lai, đây đây đây là đây

Bầu trời kia bao la
Bầu trời tương lai đã đã đã không còn xa
Sống xứng đáng để tự do mơ bằng cả trái tim
Vinh quang mãi ở bên ta

Đưa tay lên tim tôi xin thề (tôi xin thề)
Không mang vinh quang không quay về

...

Nhìn dòng đời từ trên cao theo cánh hải âu
(Không quan trọng việc ta sẽ sống bao lâu)
Thật tuyệt vời trời bao la xanh ngát biển sâu
(Phải sống bao sâu, phải sống bao ngầu)

Bao nhiêu người sinh ra cũng bình thường như ai
Đè nặng lên vai trách nhiệm tương lai
Và tôi sống không tầm thường
Khát khao phi thường
Vang thành công rạng danh bốn phương

Bầu trời kia bao la
Bầu trời trong tim ta
Mở rộng đôi tay, bay bay bay trên làn mây
Mở rộng tương lai, đây đây đây là đây

Bầu trời kia bao la
Bầu trời tương lai đã đã đã không còn xa
Sống xứng đáng để tự do mơ bằng cả trái tim
Vinh quang mãi ở bên ta

...

Khi sinh ra cuộc đời có một bầu trời
Và mẹ cha cho ta đôi cánh rạng ngời
Thực hiện bước đại nhảy vọt
Biết rằng chỉ có bầu trời là giới hạn
Trên tầng mây cao vút mình cùng mang về chiến thắng
Của tôi với bạn

...

Dù chỉ còn một ngày để sống
Bạn sẽ sống xứng đáng phải không?
Đúng
Xứng đáng hạnh phúc
Xứng đáng thành công

Kỹ thuật học tập giúp tăng tốc độ chuyển hoá từ “biết” thành “hiểu”

Những ai nói rằng “tôi đã hiểu” nhưng lại không thể diễn đạt lại được điều đó rõ ràng thì tỉ lệ cao họ chưa thực sự hiểu.

Phần lớn chúng ta đều nhầm lẫn giữa việc “biết” và “hiểu” một thứ gì đó.

Chúng ta thường học theo cách “Knowing the name of something”, nghĩa là chúng ta dừng lại ở việc biết khái niệm hoặc biết tên của khái niệm.

Theo nhiều nghiên cứu thì cách học đúng đắn hơn đó là “Knowing something”, tức là tập trung vào việc tìm hiểu bản chất của khái niệm, nắm bắt được nguyên lý gốc rễ, làm chủ nó và có thể ứng dụng vào thực tế.

Vậy, có cách nào để chúng ta có thể “Know something” một cách nhanh chóng nhất?

Kỹ thuật Feynman

Kỹ thuật Feynman được sáng tạo ra bởi nhà Vật lý học cùng tên Richard Feynman. Richard được mệnh danh là “Người thông minh nhất thế giới” trên tạp chí Omni năm 1979. Ông không chỉ là thiên tài về Vật lý mà ông còn là chuyên gia trong rất nhiều lĩnh vực khác, chính niềm đam mê học hỏi và phát triển trên mọi khía cạnh đã giúp ông sáng tạo ra phương pháp học tập ưu việt của mình.

Kỹ thuật Feynman gồm 4 bước:

Bước 1: Lựa chọn một chủ đề và nhanh chóng nghiên cứu về nó

Bước này giống như chúng ta đang thu thập thông tin, thu thập càng nhiều càng tốt.

Bước 2: Dạy lại (hoặc giả vờ dạy lại) những kiến thức đã nghiên cứu được bằng cách NÓI và VIẾT cùng một lúc

Sau khi đã có thông tin rồi chúng ta sẽ bắt đầu phân tích, tìm ra những nguyên lý cốt lõi, những điểm chung, điểm riêng, điểm đặc biệt, những mối liên kết.. sau khi đã cảm thấy hiểu chúng ta bắt đầu dạy lại cho người khác thông qua việc vừa NÓI vừa VIẾT trên một tờ giấy hoặc bảng.

Sẽ rất tốt nếu người nghe có thể đặt câu hỏi ngược lại cho chúng ta. Đó sẽ là căn cứ được sử dụng cho bước 3.

Bước 3: Quay lại nghiên cứu để lấp những khoảng trống đã phát hiện trong bước 2

Trong quá trình làm bước 2, đặc biệt trong lần đầu tiên, chắc chắn chúng ta sẽ phát hiện ra còn nhiều chỗ chúng ta chưa hiểu rõ, nhầm lẫn hoặc chưa nghĩ đến. Chúng ta sẽ tiếp tục quay lại tìm hiểu đến khi nào xử lý được hết những khoảng trống đó.

Bước 4: Đơn giản hoá, hình ảnh hoá, mô phỏng hoá, nhân cách hoá… sau đó quay lại bước 2 (cho đến khi cảm thấy thoả mãn)

Sau khi đã chắc chắn mình đã hiểu thông qua việc có thể làm bước 2 một cách trơn tru thì chúng ta bắt đầu đơn giản hoá những gì chúng ta đã biết, tốt hơn chúng ta có thể hình ảnh hoá, thậm chí nhân cách hoá theo đặc điểm của đối tượng người nghe. Sau đó chúng ta sẽ tiếp tục đi chia sẻ, dạy lại cho người khác cho đến khi chúng ta cảm thấy kiến thức đã thực sự là của mình.


Hãy thử thực hành ngay với chính kỹ thuật Feynman này xem sao 😉

Những nguyên tắc quan trọng trong giáo dục con cái

1/ Luôn tôn trọng và tin tưởng ở trẻ

Phần lớn phụ huynh coi con mình là một đứa trẻ, thậm chí cho đến khi chúng 18 20 tuổi rồi vẫn đối xử với chúng như một đứa trẻ. Khi họ coi con họ là những đứa trẻ như vậy thì chúng sẽ không thể trưởng thành được, hoặc trưởng thành rất chậm và như vậy thì họ lại càng có lí do để coi chúng như một đứa trẻ. Bạn hiểu ý tôi chứ?

“Nếu không coi con là người lớn thì con sẽ mãi là trẻ con”

AT

Hãy coi con mình như một thành viên trưởng thành trong gia đình, thường xuyên nói chuyện và giải thích cho con hiểu. Thời gian đầu có thể chúng ta sẽ phải kiên trì hơn, có những sự việc sẽ phải nhắc đi nhắc lại hoặc giải thích đi giải thích lại thì con mới hiểu có thể hiểu được. Hãy kiên nhẫn nhé!

2/ Luôn nói sự thật, trả lời trẻ cẩn thận và chân thành

Hẳn chúng ta ai cũng đã từng nghe qua câu chuyện “Cậu bé chăn cừu”.

Sẽ không ai tin chúng ta nữa nếu họ biết cứ hết lần này đến lần khác chúng ta lừa dối họ.

Trẻ con rất thông minh, và trí nhớ của chúng rất nhạy, vì vậy chớ có nghĩ rằng chúng dễ dàng bị lừa, chúng sẽ dễ dàng đặt ra những câu hỏi vào những lúc bạn không ngờ tới 🙂

Thêm nữa chúng ta là bố mẹ thì chúng ta cần làm gương cho con mình. Tôi nghĩ rằng ai trong chúng ta cũng mong muốn con cái mình sẽ luôn thành thật với mình, vậy thì tại sao chúng ta không thành thật với con mình trước, phải không?

Ngoài thành thật ra thì trẻ con cũng rất cần sự chân thành, khi con hỏi tốt nhất chúng ta nên trả lời con 1 cách chân thành, tuyệt đối không được trả lời cho có, cho xong, tốt nhất nên nhìn thẳng vào mắt con khi giao tiếp với con để con cảm nhận được bố mẹ đang lắng nghe mình.

3/ Không ép buộc trẻ vô cớ hoặc thiếu sự giải thích

Thực tế cho thấy phụ huynh Việt Nam rất hay mắc phải lỗi này, yêu cầu con mình “nghe lời”, làm theo ý mình mà không có giải thích cho con hiểu lí do vì sao.

Chúng ta mong muốn con mình “nghe lời” mình vô cớ, vậy sẽ như thế nào nếu sau này chúng lớn lên chúng cũng “nghe lời” người ngoài một cách vô cớ – sự thật hiển nhiên nhỉ?

Hãy luôn giải thích cho con hiểu lí do tại sao con “nên” hoặc con “cần” làm theo ý kiến của bố mẹ, hệ quả gì sẽ xảy ra nếu con không thực hiện, dần dần sau này con sẽ tự học được cách tư duy để tự đưa ra những quyết định của mình.

Hãy kiên nhẫn giải thích vì chắc chắn bạn sẽ phải giải thích cùng 1 vấn đề đến cả trăm lần đó 🙂

4/ Cho trẻ tự do trong khuôn khổ

Trẻ con thích sự tự do, thật ra thì ai cũng thích sự tự do cả.

Nếu chúng ta không cho trẻ tự do hành động theo ý mình thì có thể sau này chúng sẽ trở thành những người “bị động” trong xã hội, làm gì cũng phải hỏi ý kiến người khác hoặc nghe theo ai đó. Ngược lại, nếu chúng ta để trẻ tự do quá, lớn lên có thể trẻ sẽ trở thành một người vô kỉ luật, ngang ngược.

Vì vậy việc cân bằng rất quan trọng, tôi gọi việc cân bằng đó là “tự do trong khuôn khổ”. Nghĩa là chúng ta sẽ cho trẻ được tự do trong một phạm vi mà chúng ta kiểm soát được.

Ví dụ, chúng ta có thể cho trẻ một không gian chơi riêng, trong không gian đó con muốn bày biện đồ chơi như thế nào là tuỳ con, con có thể chơi thoải mái trong không gian của mình.

Hoặc một ví dụ khác, chúng ta có thể cho trẻ tự quản lý tủ đồ của mình, tự lựa chọn quần áo mình sẽ mặc.

Và tất nhiên, cần giải thích cho con và giúp con đưa ra những sự lựa chọn đúng đắn nhất.

5/ Không chê cười, chỉ trích con khi con làm sai

Lại một lỗi nữa mà nhiều phụ huynh hay gặp, đó là chỉ trích con, chê cười con khi con làm sai, thậm chí còn trước mặt đám đông và người lạ nữa.

Chúng ta nghĩ rằng trẻ con không biết gì, nhưng thật ra chúng thực sự bị tổn thương rất nhiều, và nếu việc đó diễn ra nhiều, lâu dần đứa trẻ có thể sẽ thu mình lại, dần trở nên tự ti hơn, thậm chí nghiêm trọng hơn là chúng có nguy cơ bị tự kỉ cao hơn.

Việc chê cười con ảnh hưởng nghiêm trọng đến lòng tự trọng của con. Biểu hiện của một người thiếu tự trọng là: Không thích nghe góp ý, chỉ thích nghe lời khen, không nỗ lực mà chỉ ghen ghét. Chắc hẳn không ai trong chúng ta muốn con mình mắc phải điều đó phải không?

6/ Thường xuyên khích lệ động viên con

“Muốn con học phải làm con thích”

AT

Chúng ta hãy than vãn là con chúng ta “lười”, thật ra thì không có đứa trẻ nào lười biếng cả. Trẻ con làm một việc gì đó thường vì sự hào hứng và thích thú.

Vậy chúng ta muốn con làm nhiều hơn những điều tích cực, muốn con học hỏi và rèn luyện nhiều hơn, hãy nghĩ cách để tạo cho con sự hào hứng và thích thú.

Một trong những cách tạo sự hào hứng và thích thú đó là khích lệ và động viên.

Việc bắt ép con thường chỉ làm con cảm thấy sợ và có xu hướng bỏ trốn.

Về việc học hành, theo tôi chúng ta không nên bắt con học chữ quá sớm, chỉ nên cho con bắt đầu học trước khi học lớp 1 khoảng 1 tháng. Thay vào đó hãy giúp con rèn luyện nhân cách và tạo sự hào hứng thích thú cho con từ sớm.

Nghĩa là chúng ta sẽ phải nói với con về việc “con sẽ đi học” từ rất sớm, nói cho con biết việc đi học sẽ thích thú như thế nào, thậm chí chúng ta có thể đưa con đến ngôi trường mà con sẽ học trước khi con đi học vài tháng để con quen dần và xây dựng sự hứng thú cho con từ sớm.

7/ Tin tưởng ở khả năng tự học hỏi và rút kinh nghiệm của con

Trẻ con thật sự rất giỏi và thông minh. Chỉ cần chúng phạm sai lần 1 lần, lần sau chúng sẽ tìm một cách khác tốt hơn.

Đôi khi chúng ta quá bao bọc con mình, không dám cho con mình thử, không dám cho con mình sai. Nhưng nếu chúng không sai sớm hoặc không hiểu rõ vấn đề thì sớm muộn gì chúng cũng sai. Vậy chúng ta muốn chúng sai khi chúng còn trong vòng kiểm soát của chúng ta hay muốn chúng sai khi chúng đã lớn và không còn nằm trong tầm kiểm soát của chúng ta nữa?

Ngoài ra việc quá bao bọc còn khiến con thiếu tự tin, nhút nhát.

Hãy tạo điều kiện cho con trải nghiệm, giúp con hiểu và rút ra những bài học để sau này con có thể tự quyết định những việc tốt nhất cho mình.

8/ Tuyệt đối không so sánh con

“Con nhà người ta” có lẽ là cụm từ mà chúng ta đã nghe quá nhiều trong tuổi thơ của mình phải không các bạn.

Con nhà người ta học giỏi, con nhà người ta khéo léo, con nhà người ta thế nọ, con nhà người ta thế kia… Nghe thôi đã thấy mệt mỏi rồi nhỉ? Người lạ chê thì còn đỡ đau, đây người thân chê thì cảm giác tổn thương chắc chắn lớn hơn nhiều.

Có một anh bạn tôi quen, anh trung tuổi, con anh cũng đang học cấp 1. Có một hôm anh đi đón con mình, thì hôm đấy anh thấy con mình đang đi cùng với một cậu bạn, khi anh lại gần thì thấy con mình nói với cậu bạn rằng: “Tao ước gì, bố mày là bố tao.”…

Nghe đau xót phải không các bạn? Khi mình hỏi anh bạn này, thế anh cho em hỏi, ở nhà anh có hay so sánh con với những đứa trẻ khác không?

Anh lặng thinh và thú thật là có.

Sự so sánh tiêu cực đem lại nhiều rủi ro hơn chúng ta nghĩ phải không? Vì vậy hãy cực kỳ cực kỳ lưu ý mỗi khi so sánh con.

Và đặc biệt, nếu chúng ta có nhiều con, thì tuyệt đối không được so sánh giữa chúng với nhau, nếu không vô tình chúng sẽ mất đoàn kết, thậm chí ghét nhau, cho đến tận lúc trưởng thành, điều này cực kỳ nguy hiểm.

9/ Cha mẹ luôn phải làm gương cho con: nói những gì mình làm và làm những gì mình nói

Nguyên tắc cuối cùng, cũng có thể nói là nguyên tắc quyết định kết quả của mọi nguyên tắc khác.

Trẻ con học hỏi và bắt chước rất nhanh.

Nhiều anh chị than thở rằng con mình chả chịu đọc sách, chỉ thích xem tivi. Nếu để ý kỹ lại, có thể chính các anh chị đã có một thời gian dài không có thời gian đọc sách và thường xuyên xem tivi trước mặt con cái mình.

Trong việc xưng hô, chúng ta muốn con “dạ vâng” với mình đôi khi chúng ta cũng phải làm điều đó trước, vì thực ra khi con mới biết nói thì chúng cũng chưa hiểu dạ vâng là gì, lại càng không hiểu vì sao mình phải dạ vâng với bố mẹ, còn bố mẹ thì không.

Hay chúng ta muốn con cái nói “cảm ơn”, “xin lỗi” thì chính chúng ta sẽ phải làm gương, nói với con trước.

Một yếu tố quan trọng trong việc làm gương đó là: sự nhất quán. Nghĩa là: nói những gì mình làm và làm những gì mình nói.

Việc làm gương chỉ có tác dụng tốt nhất khi mình là chính mình. Vì vậy chúng ta muốn con mình như thế nào thì ngay lúc này đây, hãy rèn luyện chính mình trước.


Chúc các phụ huynh sẽ có những trải nghiệm tuyệt vời trong hành trình nuôi dạy con của mình.

Trẻ con không nhất thiết phải thông minh nhưng nhân cách thì phải tốt

Ông cha ta có câu “Tiên học lễ, hậu học văn”, câu nói này thể hiện một điều rằng, từ bao đời này, ông cha ta đã đánh giá cao tầm quan trọng của sự Lễ Nghĩa, hơn là Tài Năng, hoặc nói cách khác: Tài Năng chỉ thực sự có giá trị khi đi kèm với Nhân Cách.

Trong việc nuôi dạy con, khi con còn nhỏ nhiều bậc phụ huynh chỉ tập trung vào làm thế nào để con mình học giỏi, thông minh, điểm cao… mà quên mất việc rèn rũa con về nhân cách. Hệ quả là khi con lớn lên, chúng thiếu mất khả năng phân tích đúng đắn giữa những sự lựa chọn, thiếu mất khả năng làm chủ cuộc sống của mình một cách tích cực.

Khoa học đã chứng minh, IQ (chỉ số thông minh) chỉ chiếm 20% đóng góp cho sự thành công của một người, 80% còn lại phụ thuộc vào EQ (chỉ số thông minh cảm xúc), AQ (chỉ số vượt khó) và CQ (chỉ số thông minh sáng tạo).

Thật ra tôi cũng còn rất trẻ, con tôi vẫn còn rất bé (khi tôi viết bài này cháu mới được 37 ngày tuổi), nhưng tôi cũng đã từng là 1 người con, nên ít nhiều tôi hiểu được việc trưởng thành 1 cách tự nhiên, thiếu đi sự định hướng đúng đắn từ sớm, nhiều rủi ro như thế nào.

Bởi vì như vậy, ngay từ khi con tôi còn bé, tôi đã trò chuyện với con mỗi ngày, với mong muốn xây dựng cho con được 1 bộ những giá trị cốt lõi và những nguyên tắc sống tích cực.

Dưới đây là những giá trị cốt lõi và những nguyên tắc nền tảng tôi mong muốn xây dựng cho con mình:

1/ Thành thật

2/ Tự trọng

3/ Tự kỷ luật và làm chủ bản thân

4/ Dũng cảm và tự tin

5/ Lắng nghe và điềm tĩnh

6/ Tôn trọng và lễ phép

7/ Yêu thương và chia sẻ

4 giai đoạn phát triển năng lực của con người

Trong cuộc đời mỗi người, ngoài những năng lực tự nhiên sẵn có thì mỗi người trong quá trình sống đều học hỏi một cách vô thức hoặc ý thức thêm hàng trăm kỹ năng, năng lực mới. Tất cả các kỹ năng, năng lực đó đều trải qua cả 4 giai đoạn này. Nhìn nhận và hiểu cả 4 giai đoạn này có thể giúp bản thân chúng ta học hỏi nhanh hơn, hiệu quả hơn, bên cạnh đó cũng giúp chúng ta sẽ có cách đào tạo, truyền đạt cho người khác tốt hơn.

Giai đoạn #1: Chúng ta không biết những gì chúng ta không biết! (Bất lực vô thức)

Giai đoạn đầu tiên là khi chúng ta thậm chí không nhận thức được là chúng ta đang không biết một điều gì đó. Chúng ta chưa từng nghe hoặc chưa từng nghĩ đến những điều đó, hoặc có nghe đến nhưng nghĩ rằng “bullshit!”, không quan trọng, không quan tâm.

Ví dụ trong khía cạnh bán hàng: Anh A nghĩ rằng chỉ có duy nhất một cách để bán hàng (không biết rằng có cách khác hiệu quả hơn), vì vậy khi doanh số không đạt anh ấy nghĩ ngay rằng vấn đề chỉ nằm ở khách hàng hoặc sản phẩm mà không phải do cách anh ấy bán hàng.

Giai đoạn #2: Thừa nhận là chúng ta không biết (Bất lực có ý thức)

Giai đoạn hai là khi chúng ta thừa nhận rằng mình không biết, thừa nhận rằng còn một cách khác tốt hơn. Những nhận thức này tạo cho chúng ta động lực để học hỏi điều mới. Nhưng chúng ta lại chưa biết phải làm như thế nào.

Ví dụ đời thường: Anh B quen một người bạn của mình hát rất hay, biết rằng việc hát hay có rất nhiều lợi thế, lợi ích trong cuộc sống, anh rất thích, rất máu, nhưng anh không biết phải làm thế nào để mình có thể hát hay được như vậy.

Giai đoạn #3: Lóng ngóng, ngượng ngùng, không thoải mái (Năng lực có ý thức)

Giai đoạn ba là khi chúng ta biết mình cần làm gì, biết phải làm như thế nào (về mặt lý thuyết) nhưng khi chúng ta bắt tay vào làm thì rất ngượng ngùng, cảm thấy không thoải mái.

Điều đặc biệt là, phần lớn mọi người đều bỏ cuộc ở giai đoạn này và trở về với những cách làm cũ, thói quen cũ.

Ví dụ về việc ngủ sớm, dậy sớm: Ai cũng biết rằng ngủ sớm dậy sớm có lợi cho sức khoẻ, trên sách báo, tivi cũng nói nhiều về việc này, cũng có rất nhiều “công thức” về việc ngủ sớm dậy sớm thế nào cho đúng. “Những người thành công” hoặc “câu chuyện thành công” phần lớn đều nói rằng ngủ sớm dậy sớm tăng tỉ lệ thành công… Tuy nhiên sau vài ngày thử “công thức” thì cơ thể “chống đối”, đình công và chúng ta lại quay về thói quen cũ.

Giai đoạn #4: “Phần mềm đã được cài đặt” (Năng lực vô thức)

Giai đoạn cuối cùng là khi chúng ta kiên trì, luyện tập, luyện tập, luyện tập ở giai đoạn ba, khi ấy chúng ta sẽ đạt được “năng lực vô thức”.

Chúng ta hành động một cách hoàn toàn tự nhiên, không cần nghĩ ngợi, mọi thứ hoạt động 1 cách perfect.

Thường thì sẽ rất khó để có thể dạy lại cho một ai đó kỹ năng này vì nó đã là vô thức. Để dạy ai đó, cần đưa họ về giai đoạn ba.

Ví dụ về việc lái xe: Khi đã lái xe như một thói quen thì chúng ta gần như không phải suy nghĩ gì, có thể vừa đi vừa nghe điện thoại, hát, nghe nhạc… (chỉ là ví dụ không khuyến khích nha).

Có thời gian mình sẽ viết nhiều hơn những ví dụ thực tế về 4 giai đoạn này, những tư duy, kỹ thuật sử dụng trong từng giai đoạn.

Câu chuyện về cái bẫy chuột (st)

Ở một nông trại yên bình nọ có một cặp vợ chồng nông dân sống vui vẻ. Họ có nuôi một con Gà, một con Lợn và một con Bò. Sống trong nhà còn có một con chuột nhỏ.
 
Một hôm, Chuột tình cờ thấy vợ chồng người nông dân đem về một gói hàng. Chuột ta bèn xem trộm qua kẽ tường, tự hỏi “Không biết cái gói hàng này chứa thức ăn gì đây?”. Và chuột ta kinh hoàng khi phát hiện ra gói hàng đó là một cái bẫy chuột.
 
Chạy vọt ra ngoài sân, Chuột la toáng lên với vẻ hoảng sợ: “Có một cái bẫy chuột trong nhà! Có một cái bẫy chuột trong nhà!”
 
Gà dừng bới đất, ngẩn đầu lên nói: “Anh Chuột ơi, nó đúng là nguy hiểm cho anh, nhưng tôi thấy nó chẳng dính dáng gì đến tôi cả. Cái bẫy chuột đâu có ảnh hưởng đến tôi.”
bay-chuot
Chuột quay sang Lợn và nói rằng: “Có một cái bẫy chuột trong nhà! Có một cái bẫy chuột trong nhà!”. Lợn tỏ vẻ thông cảm và nói: “Tôi rất lấy làm tiếc là tôi không giúp gì được cho anh, tôi chỉ có thể cầu nguyện cho anh không bị hại bởi cái bẫy chuột đó.”
 
Chuột bèn chạy sang Bò và nói: “Có một cái bẫy chuột trong nhà! Có một cái bẫy chuột trong nhà!”. Bò trả lời: “Tôi rất lo lắng cho anh, nhưng mà cái bẫy chuột đó chẳng làm hại tôi được.”
 
Mọi con vật trong sân tỏ ra thờ ơ với cái bẫy chuột… thế là Chuột chán nản trở vào nhà, một mình đối mặt với cái bẫy chuột đáng sợ đó.
 
Ngay tối hôm đó, khi mọi người đang ngủ ngon giấc thì một tiếng động vang lên khắp nhà – tiếng động phát ra bởi cái bẫy chuột khi có con mồi bị sập bẫy. Người vợ liền chạy ngay đến cái bẫy xem con gì bị sập bẫy. Trong bóng tối, người vợ không hề biết rằng một con rắn độc bị cái bẫy chuột kẹp trúng đuôi. Thấy người tới, con rắn bèn cắn một phát.
 
Sau đó, người vợ lên cơn sốt. Để hạ sốt, tốt nhất là cho bệnh nhân ăn cháo gà. Thế là người chồng xách rìu ra sân bắt Gà nấu cháo cho vợ ăn.
 
Bệnh tình của người vợ không thuyên giảm. Hàng xóm và bạn bè nghe tin liền đến thăm người vợ. Để đãi khách, người chồng làm thịt Lợn.
 
Cuối cùng, người vợ không khỏe lên được và chết. Rất nhiều người đến đưa tang người vợ. Người chồng phải giết Bò để phục vụ đám tang.
 
Chuột buồn bã chứng kiến toàn bộ sự việc qua kẽ tường.
 
Khi bạn biết được có người gặp rắc rối và cần sự giúp đỡ, bạn đừng nghĩ rằng chuyện đó không ảnh hưởng gì đến mình. Nên nhớ rằng khi một người gặp rắc rối, tất cả chúng ta đều có thể bị liên lụy. Tất cả chúng ta đều liên quan với nhau trong cuộc hành trình mang tên “cuộc sống”. Chúng ta phải cố gắng động viên và giúp đỡ nhau, giúp người cũng là giúp chính mình vậy.
 
(st)

Quy trình tuyển dụng UX Designer (St)

Công ty mình có một bộ phận gọi là Talent Acquisition (tạm dịch là săn nhân tài), bộ phận này sẽ đóng vai trò tìm kiếm và hỗ trợ suốt quá trình phỏng vấn.
Kế hoạch tuyển dụng được CEO approve (do ở cty mình Design Manager report trực tiếp cho CEO) thì Design Manager sẽ bắt đầu chuẩn bị Job Description (JD) và các yêu cầu kèm theo. Sau đó Design Manager setup một cuộc họp với Talent Acquisition Manager để brief yêu cầu về vị trí cần tuyển.
Sau đây là cụ thể các bước chi tiết.
Bước 1: Tìm kiếm ứng viên
Ở bước này công ty có các nguồn như sau:
Nguồn riêng của TA.
Bên cạnh đó, TA họ cũng sẽ báo cho một loạt Recruitment Agencies (head hunter) đã có hợp đồng với công ty. Các head hunter này cũng sẽ bắt đầu tìm kiếm và liên lạc trong database của họ.
Ngoài ra thì team TA cũng đăng lên website của công ty và các trang web tuyển dụng (ở Úc thì chủ yếu là LinkedIn và Seek).
Design Manager cũng sẽ chủ động tìm kiếm trong network, hỏi thăm bạn bè, lần mò trên LinkedIn để xem có ai phù hợp thì sẽ chuyển qua cho TA để họ liên lạc.
Thứ tự ưu tiên của TA sẽ là:
Nhóm được Design Manager recommend trực tiếp sẽ không phải qua sàn lọc, TA sẽ liên hệ trực tiếp.
Kế đến là nhóm ứng viên được giới thiệu từ head hunter.
Chót cùng mới là nhóm ứng viên nộp đơn trực tiếp qua website hay các website tuyển dụng.
Với nhóm 2 và 3, TA sẽ xem xét hồ sơ, các yếu tố xem xét bao gồm:
Số năm kinh nghiệm làm việc (bao nhiêu năm, đã làm với các công ty nào).
Các dự án đã làm: có lớn không, làm ở Úc hay là ở nước ngoài (ưu tiên các ứng viên đã làm các dự án lớn ở Úc hoặc Mỹ), dự án ở các nước khác thì ưu tiên thấp
hơn, dự án không tên tuổi mà họ không check được thì ưu tiên thấp nhất.
Reference letter từ các công ty cũ, recommendation trên hồ sơ LinkedIn, người recommend là ai,…
Bước 2: Phone interview với TA
Những ứng viên qua được bước 1 sẽ nhận được phone interview từ TA.
Trong buổi phone interview này TA sẽ hỏi những câu hỏi tổng quát mà như kinh nghiệm làm việc, đã tham gia những dự án nào, công ty ra sao, công việc ra sao,…
TA ít khi hỏi sâu về vấn đề chuyên môn và các dự án. Bước này chủ yếu để đảm bảo là CV đúng sự thật, kỹ năng trình bày giao tiếp ra sao,…
Bước 3: Design Manager duyệt
Qua được bước này, nếu TA thấy ứng viên tiềm năng thì họ sẽ chuyển hồ sơ cho Design Manager kèm theo một giới thiệu ngắn về cảm nhận của họ sau phone interview.
Design Manager sẽ duyệt và chọn xem muốn phone interview với ai. Chủ yếu Design Manager sẽ nhìn vào portfolio xem những ứng viên nào có dự án chất lượng. Nhấn mạnh portfolio là yếu tố then chốt ở bước này.
Hiểu nôm na kiểu như TA kiểm tra về đức ở bước 2, còn Design Manager kiểm tra về tài ở bước này 🙂
Bước 4: Skype Interview
Những ứng viên được chọn sẽ được setup một cuộc phỏng vấn trực tuyến với team Product Design (thật ra gọi Skype Interview là do quen miệng, chứ ứng viên có thể dùng HangOut hay Facetime cũng được). Thường sẽ là trực tiếp với Design Manager và một thành viên trong team.
Design Manager cố gắng giữ cho cuộc phỏng vấn này ngắn, không mất quá nhiều thời gian (tối đa 30 phút). Chủ yếu là để hỏi sâu hơn vào các dự án mà người đó đã làm, mục tiêu là để cảm nhận xem vai trò của họ trong dự án đó đến đâu, dự án có phức tạp không, họ đảm nhiệm những công việc gì, các thông tin mà họ viết trong CV có thực không hay là “quăng lựu đạn”… Chủ yếu dựa vào trực giác, quen rồi thì chúng ta sẽ sense được khá sớm là người này có đáng để đi tiếp hay không.
Cách Design Manager làm là mặc định xem như họ không đủ tiêu chuẩn và ứng viên có 30 phút để thay đổi nhận định đó. Nghe có vẻ hơi lạ nhưng mục tiêu của bước này là để loại càng nhiều càng tốt.

Sau buổi interview này Design Manager sẽ feedback lại cho TA về các ứng viên mà mình ưng. Những ứng viên mà Design Manager không feedback đồng nghĩa với bị loại. Trừ một số trường hợp đặc biệt tuy bị loại nhưng Design Manager vẫn feedback (tuy nhiên không nhiều).
Về phía ứng viên, họ sẽ nhận được 1 cuộc điện thoại từ head hunter hoặc TA để:
Hoặc là chúc mừng và thông báo bước tiếp theo,
Hoặc là rất tiếc đã bị loại vì lý do ABCD (trường hợp có feedback),
Đa số trường hợp là chỉ thông báo rất tiếc đã bị loại.
Bước 5: Off-site Test
Công ty mình có một loạt các bài test, các bài test này do team design phối hợp với một số công ty tư vấn xây dựng sẵn. Design Manager sẽ chọn ngẫu nhiên để chuyển cho TA. TA sẽ chuyển cho ứng viên.
Format của các bài này thường là đưa ra một vấn đề hoặc một feature nào đó trong sản phẩm đang có vấn đề (xuất phát từ thực tế các dự án đã làm), các ứng viên muốn hoàn tất bài test sẽ cần phải tiến hành một chút research, một chút design thinking, tư duy cho user flow, goal và cách giải quyết vấn đề, kể cả kỹ năng trình bày.
Các bài test này không quan trọng là câu trả lời đúng hay sai mà chủ yếu để xem cách mà ứng viên tiếp cận vấn đề, design thinking, process mà ứng viên làm, cách ứng viên trình bày,…
Với Visual Designer thì cũng tập trung vào design thinking, xem cách phân chia bố cục nội dung, có quan tâm đến chi tiết hay không (pixel perfect), có hiểu biết về responsive design không, có dùng grid không,…
Mục tiêu của bước này là để đánh giá năng lực và kinh nghiệm thực sự của ứng viên (nhằm loại bỏ các ứng viên chỉ biết lý thuyết mà thiếu kinh nghiệm thực tế).
Bước này cũng để xem ứng viên có thực sự mong muốn làm việc ở công ty và có nghiêm túc đầu tư công sức cho việc đó hay không (nhằm loại những ứng viên chuyên đi rải CV).
Và cuối cùng là để đảm bảo họ xứng đáng để chuyển sang bước tiếp theo. Vì bước tiếp theo là On-site Interview. Bước này sẽ cost thời gian của khá nhiều người trong công ty và cả chi phí kha khá của công ty (vì trường hợp ứng viên sống ở bang khác, công ty sẽ đài thọ toàn bộ chi phí khách sạn và máy bay cho họ đến Sydney làm On-site Interview).
Bước 6: On-site Interview
Ở bước này ứng viên sẽ được mời đến công ty để tham gia một số workshop khoảng 4 tiếng (đối với UX Designer).
Về phía công ty sẽ có: Design Manager, một hoặc một vài thành viên của team design, một vài stakeholder đại diện cho các team khác (thường là bên team product hoặc marketing), một người đại diện của TA.
Bước này chủ yếu để đào sâu 2 vấn đề:
Cơ hội cho ứng viên trình bày cách tư duy giải quyết vấn đề của mình, cách các ứng viên tranh luận và thương lượng với các stakeholder khi bị họ thử thách ra sao, kỹ năng trình bày thuyết trình ra sao.
Xem phong cách của ứng viên có phù hợp với phong cách làm việc của nhóm hay không.
Bước 7: Ứng viên điền một số form
Sau khi về thì TA sẽ gọi điện thoại cảm ơn này nọ và gửi một số form cho ứng viên điền (điền online), trong đó thu thập những thông tin như mức lương hiện tại, mức lương mong muốn, thông tin cá nhân, tiền án tiền sự này nọ, refference letter,…
Bước 8: Design Manager & CEO Approve
Về phía công ty, sau bước 6 thì TA sẽ giúp thu thập tất cả các phản hồi của mọi người lại.
Design Manager sẽ cân nhắc và sẽ là người ra quyết định cuối cùng để đưa lên cấp Executive duyệt (trường hợp của mình là CEO), bên bộ phận kỹ thuật thì Manager sẽ chuyển lên CTO.
Qua được bước này thì xem như ứng viên cơ bản đã được công ty chọn, vì thường thì các cấp executive sẽ đồng ý theo đề xuất của Design Manager đưa lên. Trừ những trường hợp rất đặc biệt, ví dụ có một vị trí nào đó mà CEO đặc biệt quan tâm muốn tham gia trong bước 7 – Onsite Interview. Và trong buổi interview đó chẳng may CEO cảm thấy ko ổn thì CEO có thể đưa ra quan ngại của mình.
Về lý thuyết CEO có thể overwrite quyết định của Design Manager. Nhưng thực tế thì chưa lần nào xảy ra vì CEO không muốn tạo ra cảm giác họ đang can thiệp vào nội bộ công việc của team bên dưới.
Như đã nói, mục đích của bước này là để CEO lắng nghe ý kiến của Design Manager, lý do tại sao họ quyết định chọn ứng viên đó, dựa trên căn cứ gì. Sau đó CEO sẽ approve.
Bước 9: Offer
Mỗi 6 tháng thì các manager phải lên kế hoạch một lần, trong đó có kế hoạch về nhân sự và ngân sách cho nhân sự trong 6 tháng tiếp theo. Kế hoạch này sẽ được approve bởi CEO. Trước khi tuyển dụng một vị trí mới, Design Manager sẽ chia sẻ những thông tin về ngân sách lương này với TA Manager.
Dựa trên ngân sách lương + kết hợp với những thông tin mà ứng viên đã điền trong các form ở bước 7 + cộng thêm phản hồi của Design Manager về ứng viên (độ khao khát muốn nhận ứng viên đó 🙂 + mức lương thị trường cho vị trí đang tuyển. TA sẽ xây dựng một package cho ứng viên, package này sẽ được Design Manager và CEO duyệt.
Bước 10: Negotiate
Nếu package đưa ra mà ứng viên cảm thấy không hài lòng thì có thể thương lượng ở bước này. TA sẽ phản hồi lại mong muốn của ứng viên, Design Manager sẽ trao đổi với CEO để ra quyết định. Trong thực tế ở công ty mình thì đa số trường hợp các ứng viên đều cơ bản hài lòng với mức lương offer nên cũng ít khi phải deal tới deal lui.

Tổng cộng có 10 bước như vậy, về phía ứng viên thì có thể có thêm một số bước khác nếu đi qua con đường head hunter (do head hunter họ sẽ có riêng một số phỏng vấn của họ).
(St)

Bí quyết đọc sách (St)

1. “Tớ vừa đọc XONG một cuốn sách”

Câu này mang nhiều hàm nghĩa khác nhau: “tôi vừa lướt qua cái mục lục chi tiết của cuốn sách”, hoặc “tôi vừa đọc từ đầu đến cuối cuốn sách”, hoặc “tôi vừa đọc lần thứ 10 cuốn sách này”. Tất cả đều là “đọc xong một cuốn sách”. Chẳng có gì sai khi nói câu đó cả.
Điều tôi muốn nói ở đây là có nhiều mức độ đọc sách khác nhau. Với mỗi cuốn sách, bạn định đọc nó ở mức độ nào?
Khoảng hơn tám năm trước tôi đọc “Khởi thuật” của Guy Kawasaki, thấy sách viết hay và viết khéo nên làm một lèo chừng hơn 2 tiếng là xong hết, chả bỏ chữ nào.
Năm năm trước tôi đọc lại khi cùng anh em thành lập một tổ chức phi lợi nhuận, vẫn thấy mới quá. Ba năm trước, khi một dự án thất bại, tôi lại vác sách ra đọc, vẫn thấy nhiều cái lúc bấy giờ mới vỡ ra được. Vừa mới tuần trước thôi, tôi mang ra đọc lại và phải thốt lên với anh bạn khốt “Cái quy tắc 10/20/30 cực kì vĩ đại, càng ngày càng thấy nó vĩ đại!”. Vậy là tôi “đọc” cuốn khởi thuật này mất tám năm.
Tôi hỏi thật, bạn định đọc một cuốn sách trong bao lâu: hai tiếng hay tám năm?

2. Có nhất thiết phải đọc sách phù hợp với trình độ và lứa tuổi?

Con gái học lớp Hai của tôi bắt đầu đọc “Đất rừng phương Nam” từ tuần trước, trong khi bố nó ngày xưa đến cấp 3 đọc chả hết thì bỏ dở. Cô bé hăng say đọc Đoàn Giỏi, Phạm Hổ hay Vũ Tú Nam ngang như say mê Doreamon như nhiều đứa trẻ cùng tuổi khác. Tôi không ép gì cô nàng đọc sách này sách kia, cũng không vội lo lắng “bé tí chưa đọc được” đến mức phải cấm đoán hay ngăn cản. Sách do nàng tự chọn khi ra hiệu sách, tự đặt lên giá của mình, tự biết lúc nào thì đọc, và tự lôi ra đọc khi thấy hứng.
Một đứa 7 tuổi sẽ tiếp cận sách kiểu 7 tuổi. Khi lớn lên sẽ tiếp cận kiểu người lớn, dù vẫn là cuốn sách ấy thôi. Bố nó cũng vậy, bây giờ đọc “Khởi thuật” đã khác xưa nhiều lắm, sau khi đã đọc “Lean Startup”, “Founders’ Dilemma”, “Business Model Generation” và trải nghiệm những thứ hầm bà lằng nhằng khác nữa.
Nếu bạn chưa học triết học bao giờ, liệu có nên từ chối ngay từ ban đầu khi nhìn thấy “Phê phán lí tính thuần túy?” vì sợ không? Nhìn thấy một cuốn sách kinh doanh được khen là “tuyệt đỉnh”, bạn có ngại đến mức không dám đọc vì trông nó dày quá, sợ không có thời gian? Tôi cho là chả cần thiết phải sợ nhiều thứ như vậy. Nếu đã có chút ý định, thì cứ đọc thôi, còn hiểu được đến đâu, thì … hậu xét J
Cô nàng “bố láo” của tôi đọc xong “Đất rừng phương Nam” rồi, nàng mới thông báo với bố là cô đang rất háo hức với “Những tấm lòng cao cả”. Cũng tốt thôi hehe.

3. Đọc sách để làm gì?

Tôi không phải là người “sống ảo” đến mức suốt ngày vùi đầu vào thế giới của sách vở theo kiểu “Nếu không đọc thì chết mất” như câu hát trong bài “Chuyện 5 người” của nhạc sĩ Trần Tiến, nên cũng không có ý định chê những người không đọc sách là “thất phu”, “thất thê” hay “bọn không có tâm hồn”. Tuy vậy, tôi thấy mình cũng không phải là người dễ dãi chấp nhận những lí do từ bỏ việc đọc sách chỉ vì “Internet suốt ngày rồi, thiếu gì thông tin”, hay “không có thời gian”, hay “đọc sách chán lắm”.
Đọc sách có nhiều kiểu. Mục đích đọc sách sẽ quy định việc ta sẽ đọc sách gì và như thế nào, bao nhiêu lâu, nhiều hay ít.
Có người đọc sách để cho vui, có người đọc sách chỉ vì là một thói quen, có người đọc sách vì “trong bụng thích đọc sách, thế thôi”, có người đọc sách như là kênh học hỏi chính yếu rẻ tiền và đỡ tốn thì giờ.
Bạn hãy chọn cho mình một cách tiếp cận đọc sách cho phù hợp. Tôi thì thích cách đọc sách một cách có chủ đích, có thói quen, có kế hoạch, có thu hoạch, và có tính mở mang. Tôi thấy đầu tư cho việc đọc sách vừa hiệu quả vừa thú vị và có tính thưởng thức rất cao 🙂
Phần sau đây tôi chỉ đề cập đến việc đọc sách để lấy thông tin và kiến thức, phục vụ công việc và học tập. Từ phần này trở về sau, “sách” có nghĩa là “non-fiction book”. Các “doanh nhân” hay “nhân viên” chưa ham đọc và lúc nào cũng thấy thiếu thời giờ vì bận việc, các “sinh viên” lúc nào cũng thấy “tán gái” hoặc “đàn đúm” vui hơn đọc sách nhưng vẫn muốn đọc đôi chút để có thông tin cần thiết phục vụ công việc, đặc biệt là thấy mình “thế mà đần”, có thể đọc tiếp phần dưới đây. Còn không thì dừng được rồi 🙂

4. Đọc sách như thế nào?

Đọc sách cũng phải luyện tập. Thật đấy! Tôi không đùa đâu.
Có người vặn: cứ tưởng học đọc từ Tiểu học là xong chứ, sao lại còn phải học đọc nữa? Như tôi quan sát thấy thì trong hai ba chục năm trở lại đây việc dạy đọc ở
Tiểu học chỉ giúp ta đọc với trình độ của một … học sinh Tiểu học. Cho tới tận hết đại học, vẫn cái trình độ ấy là chủ yếu. Vì chả mấy khi ta luyện tập gì thêm cả.
Thế cho nên không lạ nếu ta có gặp một người kêu đọc cả tháng được 1 cuốn sách mà kêu mệt, thấy người khác đọc được dăm cuốn đã vội nắc nỏm khen siêu nhân.
Bạn biết đấy, chú Mark Zuckerberg bận rộn với đế chế Facebook là thế, mà năm ngoái chú đều đặn đọc mỗi tuần xong một cuốn.
Như tôi quan sát trên cộng đồng đọc sách Goodreads.com thì những người đọc hơn anh chàng Mark nhiều không đếm xuể!
Câu hỏi đặt ra là: vậy làm thế nào để đọc cho hiệu quả, đọc thế nào cho nhanh, đọc thế nào cho có ích?
Ta sẽ xử lí từng vấn đề nhỏ đó ngay sau đây.

Câu hỏi một: Làm sao để đọc được nhiều?

Có bảy điều bạn cần nhớ và vận dụng như dưới đây.
Một: Sách phải sẵn.
Nếu bạn giàu thì chả nói, bạn có thể mua cả một thư viện về nhà. Nếu bạn nghèo như cánh startup tôi đây, vẫn có vài cách.
Đăng kí đọc sách trên Alezaa một năm 365 nghìn (vị chi mỗi ngày tốn một nghìn, bằng một phần ba cốc trà đá vỉa hè), bạn có ngay hai trăm nghìn cuốn sách, thích lúc nào đọc lúc ấy, trên mọi thiết bị: Laptop, iPad, iPhone, Samsung Notes 5…
Lên mạng tìm ít sách miễn phí, đầy rẫy cả ra.
Nếu bạn là fan ruột của sách giấy, thì hãy ra ngoài hiệu sách cũ, hiệu sách giảm giá, hội chợ sách, chợ phiên sách cũ, để ý các thư viện thanh lí sách cũ … Chịu khó tha về. Chưa đọc cũng hãy cứ tha về những quyển ưa thích, hoặc những quyển quan trọng, hoặc những quyển được khuyên đọc. Chưa bao giờ sách ê hề như bây giờ, giá rổ lại rất dễ chịu nếu chịu khó tìm kiếm. Có anh ku bạn mua được hai thùng sách quý (lúc mới ra mỗi cuốn 100-200 Mĩ kim) chỉ với hai trăm nghìn đồng ông Cụ. Rẻ thối!
Tiết kiệm hơn nữa là đến thư viện nhà nước hoặc trường học mà mượn, có thể hơi bất tiện tí nhưng mà rẻ hehe 🙂
Việc trong nhà sẵn tủ sách, ba lô sẵn vài cuốn, Kindle/iPad sẵn ebook là cực kì quan trọng. Nó giống như tạo dựng cơ sở hạ tầng vậy. Có nó rồi thì xe pháp mới băng băng được. Không sách, đọc sách kiểu gì?
Hai: Đọc sách ở mọi nơi
Trước khi đi ngủ, đọc 20 phút, bét cũng được chục trang.
Sáng dậy sớm, đọc chừng 15 phút lúc cafe, bét cũng được dăm bẩy trang.
Lúc nghỉ trưa, đọc chừng 15 phút sau bữa trưa trước lúc ngủ trưa, bét cũng được dăm bẩy trang nữa.
Đấy, mỗi ngày nếu đặt mục tiêu khiêm tốn, bạn đọc được năm chục trang. Chẳng cần cố gắng, một tuần xơi được một cuốn vừa vừa.
Đấy là chưa kể bạn sẽ có những lúc trên tàu điện, ngồi chờ khách, hoặc lúc thư giãn sau khi nấu cơm xong chờ vợ tập gym về xơi cùng 🙂
Tôi đang tính với người đọc với tốc độ đọc hơi “rùa bò”. Chứ với người đọc khá, với sách không quá khó thì có thể đọc được 1000-2000 chữ/1 phút, tương đương 30 phút khoảng năm chục trang. Đến đây các bạn “thế mà đần” đừng vội cho là tôi bốc phét về tốc độ đọc, và tự hỏi “đọc nhanh thế thì nhớ được gì, mình đọc từng chữ còn chẳng ăn ai?”. Hãy kiên nhẫn chút đi, “thế mà đần”!
Ba: Đừng dừng lại, cần phải đọc như ăn cướp
Được rồi, tôi sẽ nói về chuyện đọc nhanh!
Có mấy thói quen xấu mà nhiều người mắc khi đọc sách (PS. Ngày xưa tôi cũng mắc phần lớn các lỗi này):
Sai lầm thứ nhất: Đọc từ nọ sang từ kia, dòng nọ nối dòng kia. Đây là một thói quen cực xấu và phản tự nhiên. Mắt bạn được sinh ra là để “chụp lại một trang sách”, hoặc chí ít là chụp lại một khối chữ, chứ không phải từng chữ cái một. Đọc từng chữ một khiến mắt vừa mỏi lại vừa khiến bạn đọc chậm đi trông thấy. Hãy cứ để mắt mình lướt nhanh qua các con chữ, rồi xa nữa là chụp theo khối. Nhưng bạn tự hỏi: đọc thế làm sao nhớ được gì? Cứ để việc ghi nhớ sau, sẽ có cách giải quyết!
Sai lầm thứ nhì: Cố hiểu cho thật kĩ rồi mới đọc tiếp. Đấy tôi đã nói bên trên rồi. Kể cả bạn có đọc đến lần thứ mười sẽ vẫn có chỗ bạn không hiểu hết cuốn sách. Đừng có tự làm khổ mình với mục tiêu “hiểu kĩ”. Não bộ hoạt động kiểu khác cơ! Khi bạn đọc, dữ liệu được tạm thời lưu chuyển vào bộ nhớ tạm, nó lưu lại đó đã. Khi bạn dừng việc đọc, bạn liên kết các dữ liệu lại với nhau, lúc đó mới hiểu. Tức là khi bạn “đọc như ăn cướp”, rồi sau đó gấp sách lại, bạn sẽ hiểu kĩ hơn là dò từng dòng một.
Sai lầm thứ ba: Cứ phải là tuần tự từ đầu đến cuối mới là đọc đúng cách. Thực ra các cuốn sách dích dắc hơn chúng ta tưởng. Mỗi chương thường có độ độc lập nhất định. Nếu mỗi ngày chỉ đọc một chương sách, có thể ta đọc chương 2 có vấn đề ưa thích trước khi đọc chương 1. Chẳng ảnh hưởng đến việc thu nhận thông tin lắm đâu! Thỉnh thoảng có thể để mình tự do một chút. Các mảnh ghép sẽ tạo thành bức tranh lớn đầy đủ ở phút cuối cùng.
Bốn: Đọc như trai tân tán gái
Hehe. Rõ là không phải chuyện bông lơn đâu. Một anh ku tán gái sẽ phải tìm hiểu xem gái này đặc điểm thế nào, thích cái gì, gia đình thế nào, bạn bè ra sao, motif ăn ở thế nào thì khi tán cô gái dễ đổ hơn. Nhiều người cầm sách xong là bộp phát vào chương Một ngay. Như thế chưa chắc đã là cách hay. Một cuốn sách sẽ được tác giả cấu trúc theo một logic nhất định, với những cách triển khai có phong cách nhất định. Khi ta tìm được logic ấy là lúc sẽ biết được “xử lí” cuốn này như thế nào. Cho nên hãy học anh ku chuyện tán gái để áp dụng vào việc đọc.
Hãy nhìn vào cấu trúc cuốn sách (lời nói đầu, lời cuối, cách phân chương, mục lục, index, đồ họa) để nắm sơ bộ. Tìm hiểu về tác giả để xem phong cách, bối cảnh, độ “nặng đô” của cuốn sách mình sắp đọc, như thế chàng trai sắp đến gặp đối tượng để tán tỉnh vậy!
Năm: Đọc sách như thể chụp X-Quang
Tiếp điều Năm. Sau khi nắm được sơ sơ cấu trúc, hãy tiến hành lướt thật nhanh các phần xương sống của cuốn sách: Tựa đề, Mục lục, Mục lục chi tiết, Index, Nói đầu/Tóm lược. Lướt qua những cái này, bạn đã túm được 20-30% thông tin chính của cuốn sách rồi. Thật đấy. Đặt ra vài câu hỏi đáng quan tâm, đánh dấu vài từ khóa cần tìm hiểu (ghi trong Mục lục hoặc Index) rồi lật nhanh đến phần chưa hiểu, ta sẽ kiếm thêm chút thông tin nữa. Rồi lướt nhanh các trang sách như thể quét một chiếc máy chụp x-quang lên cuốn sách. Làm thế này, chỉ chưa đầy nửa tiếng, đến nửa thông tin chính thức của cuốn sách đã hiển hiện trong đầu bạn rồi.
Sau đó, bạn có thể từ tốn hơn đọc từng chương sách quan tâm, từng chương từng chương cho đến hết. Đây là cách đọc có phân tích, vừa giúp bạn tăng tốc độ đọc sách, vừa giúp bạn hiểu ý chính dễ dàng hơn.
Sáu: Đọc liên văn bản đồng chủ đề
Khi bạn đã quen với các miếng võ bên trên rồi, có thể tiến thêm một bước nữa. Hãy đọc sách theo chủ đề. Nếu đọc “Lean Startup”, có thể đặt cùng “Running Lean”, và “Startup Owner’s Handbook”, “Business Model Generation”. Chụp X-Quang tất cả bọn chúng, rồi tiến hành đọc liên văn bản.
Khi đọc đến một chủ điểm chính, ví dụ: “Business Canvas”, có thể nhảy từ “Lean Startup” sang “Business Model Generation” với phần tương ứng (có thể dùng Index hoặc Mục lục để định vị địa điểm cần nhảy sang), rồi nhảy sang phần đó ở “Running Lean”.. Bằng cách đó, ta có thể thâu gom lại các ý tưởng chính của những tác giả chính yếu trong cùng một chủ đề. Việc đọc kiểu này tiết kiệm chí ít 1/3 thời gian đọc sách. Nó sẽ giúp bạn tăng tốc rất đáng kể.
Đây chính là cách mà tôi dùng để “xử gọn” 5 cuốn trong một tuần, khi cần nhiều thông tin để làm việc.
Bảy: Đọc có kế hoạch
Bạn thấy đấy, để thực hiện được việc đọc “liên văn bản”, cần phải có kế hoạch từ trước. Bạn làm việc gì cũng cần kế hoạch mới mong hiệu quả, tại sao lại không lập kế hoạch cho việc đọc?
Này nhé, Goodreads gợi ý một cách lập kế hoạch đơn giản thế này: Hãy lập ba dánh sách: Sách muốn đọc, Sách đang đọc và Sách đã đọc xong. Giới hạn số sách đang đọc xuống (ví dụ: 4 cuốn thôi). Sắp xếp thứ tự sách sẽ đọc trong danh sách “Sách muốn đọc”, đại ý là “tuần này sẽ đọc những sách gì”, tiếp theo sẽ là sách gì. Khi đọc cuốn nào thì đưa nó sang danh sách “Sách đang đọc” (nhớ đừng để quá nhiều, gây đình trệ, lâu dần dẫn đến mất hứng vì đọc mãi không xong). Đọc xong cuốn nào, nghiệm thu xong thì quẳng nó sang “Sách đã đọc xong”. Cuối tuần/Tháng ngồi tổng kết lại xem tình hình đọc có ổn không, cần cải thiện gì không. Bạn có thể tổ chức nhiều hơn một danh sách, tương ứng với những “giá sách” khác nhau. Rồi lần lượt xử lí chúng theo nhu cầu đọc của bạn.
Khi đã có mục đích đọc sách rõ ràng, thì việc lập kế hoạch cho đọc sách cũng sẽ giúp ta đạt được mục đích đó dễ dàng như ăn cơm hằng ngày thôi!
Đến đây mới xong được chữ “lượng” trong việc đọc, một điều mong mỏi của rất nhiều người đọc sách. Rõ ràng là để có kĩ năng đọc được nhiều, bạn cũng cần phải kiên trì luyện tập một chút. Không có bữa trưa nào miễn phí cả.
Còn sau đây chúng ta bàn thêm một chút về chữ “chất”.

Câu hỏi hai: Làm sao để đọc thật sâu?

Để đọc được thật sâu, thì phải đọc lại!
Đơn giản phải không? Hehe.
Mỗi lần đọc lại, một lần ngộ thêm. Đó là sự thật.
Phàm phải sách nào hay, và quan trọng, hãy đọc đi đọc lại. Đấy là bí quyết hàng đầu.
Bí quyết số hai là hãy tổ chức lại thông tin thu được sau khi đọc sách. Não bộ sẽ củng cố thông tin và lưu vào bộ nhớ dài hạn (longterm memory) nếu bạn làm điều này: Ôn lại thông tin đọc sách.
Bằng cách ghi lại một bài blog cảm nhận về cuốn sách, hoặc tạo lập một bản đồ tư duy, trả lời các câu hỏi trong sách hoặc tự đặt ra, bạn sẽ thực sự hiểu sâu về cuốn sách.
Trong quá trình đó, có thể bạn sẽ cần đặt ra những câu hỏi phản biện, hoặc liên kết với những kinh nghiệm mà bạn đã có sẵn trong người, hoặc liên hệ/đối chiếu với những nội dung từ các cuốn sách/bài báo khác. Hãy nêu rõ những chỗ đồng tình, chỗ phản đối, chỗ nghi vấn.
Chất hơn nữa, bạn có thể làm theo các ý tưởng ở phần sau.

Câu hỏi ba: Làm sao để việc đọc thật hữu ích?

Hãy kể cho người khác nghe 10 điều thú vị mà bạn vừa nhận được từ cuốn sách (đè thằng bạn thân ra mà kể nhân lúc nó đang bận uống cafe buổi sáng, hoặc post lên Facebook).
Hãy chia sẻ trên Facebook về cảm nhận đối với cuốn sách.
Hãy làm một bài nhận xét trên Goodreads.
Hãy làm một buổi thuyết trình/seminar cho đồng nghiệp nghe.
Hãy vận dụng một điều trong cuốn sách vào công việc hiện tại của mình, hoặc người thân.
Hãy biến kiến thức trong sách thành tiền, giải pháp, hoặc ý tưởng để triển khai dự án mới.
Và những cách khác nữa, miễn là khiến chữ nghĩa trong sách “bay ra” đời thực.
Đấy, tất cả những điều căn bản nhất về việc đọc sách chỉ có thế. Nếu bạn chịu đọc đến đây thì đúng là “thế mà đần”.
Bài tập cuối cùng: Hãy vận dụng điều cuối cùng “Để việc đọc thật hữu ích”, hãy chia sẻ những điều hữu ích của bài này, và vận dụng nó ngay vào việc đọc sách của bạn!
(Sưu tầm từ Dương Trọng Tấn)

Bài học từ sự thất bại của Nokia

Trong buổi họp báo sự kiện Microsoft sẽ chính thức mua lại Nokia, giám đốc điều hành của Nokia đã kết thúc bài phát biểu của mình, “Chúng tôi không làm gì sai cả, nhưng theo một cách nào đó, chúng tôi đã thua cuộc.”. Đội ngũ quản lý của ông, và cả chính bản thân ông đều cảm thấy thực sự buồn khi ông phải nói ra điều này, thậm chí họ đã khóc.
Nokia CEO
Nokia đã từng là một công ty lớn và rất đáng được kính trọng. Họ không làm gì sai trong việc kinh doanh của mình, tuy nhiên, thế giới thay đổi quá nhanh và những đối thủ của họ thì quá mạnh.
Họ đã bỏ lỡ việc học tập, họ đã bỏ lỡ sự thay đổi, và vì thế họ để vuột mất cơ hội trong tầm tay để có thể khiến chính mình lớn hơn. Họ không chỉ mất cơ hội kiếm tiền mà họ còn vuột mất cả cơ hội sống xót.
Thông điệp của câu chuyện này là nếu bạn không thay đổi, bạn sẽ bị đẩy khỏi cuộc đua.
Không có gì sai nếu bạn không muốn học thêm những thứ mới mẻ. Tuy nhiên, nếu suy nghĩ và tư duy của bạn không bắt kịp với thời gian, bạn sẽ bị loại bỏ.
Kết luận:

  1. Những lợi thế mà bạn có ngày hôm nay, sẽ có thể bị thay thế bới xu hướng của ngày mai. Bạn không cần phải làm gì sai cả, khi những đối thủ của bạn bắt kịp “làn sóng” và họ làm đúng, bạn sẽ có thể thua cuộc.
  2. Thay đổi và cải thiện bản thân chính là cho bản thân mình một cơ hội thứ hai. Bị ép buộc thay đổi bởi thế giới xung quanh, cũng giống như đang dần bị loại bỏ.

Những người từ chối học hỏi và cải thiện, một ngày nào đó chắc chắn sẽ trở nên dư thừa và không còn liên quan gì đến ngành công nghiệp, không liên quan đến sự phát triển của thế giới nữa. Họ sẽ phải học một bài học đắt giá.

© 2019 AT Nguyen

Theme by ATUp ↑